kodeks cywilny, kodeks postępowania cywilnego, prawo cywilne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 30 (1071) z dnia 14.04.2014

Zwolnienie z długu

Zobowiązanie może wygasnąć nie tylko na skutek jego wykonania, lecz także bez spełnienia świadczenia, jeżeli np. dłużnik zostaje zwolniony z długu. Wymaga to jednak zgody dłużnika. Do zwolnienia z długu może bowiem dojść tylko w drodze umowy zawartej między wierzycielem a dłużnikiem. Okazuje się, że samo oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu dłużnika z długu, często występujące w praktyce, nie wystarczy do umorzenia należności.


Zwolnienie to umowa

Zwolnienie z długu nie jest jednostronną czynnością prawną, lecz ma charakter umowy – wymagane jest bowiem również przyjęcie zwolnienia przez dłużnika. W związku z tym w zasadzie do zwolnienia z długu nie wystarczy tylko i wyłącznie oświadczenie wierzyciela. Dłużnik może jednak przyjąć zwolnienie z długu w sposób dorozumiany. Dla rozwiania wszelkich wątpliwości warto jednak spisać oświadczenia stron w umowie.

Powyższe wynika z treści art. 508 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Najczęściej zwolnienie z długu bywa nieodpłatne, choć dopuszczalne jest także zastrzeżenie określonego świadczenia w zamian za tego typu korzyść. Zwolnienie z długu może dotyczyć całości lub części wierzytelności.

Umowna forma zwolnienia z długu chroni przede wszystkim interes wierzyciela, gdyż wyklucza przypisywanie mu dokonania tej czynności przez oświadczenie kierowane do osób trzecich i zmniejsza prawdopodobieństwo dokonania zwolnienia z długu bez dostatecznej świadomości skutków. Jednakże umowna forma zwolnienia z długu ma również na celu ochronę interesu dłużnika. W pewnych sytuacjach bowiem dłużnik może sobie nie życzyć, by wierzyciel zwalniał go z długu. Tego rodzaju przysporzenie może powodować obowiązek podatkowy, którego być może dłużnik chciałby uniknąć.

"Oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu z długu musi być akceptowane przez dłużnika, By natomiast zostało zaakceptowane, wpierw musi dotrzeć do jego wiadomości".

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt SA/Bk 113/01


Umorzenie

Na skutek zwolnienia z długu zobowiązanie wygasa. Powoduje to również wygaśnięcie akcesoryjnych zabezpieczeń wierzytelności, jak zastaw, hipoteka czy poręczenie.

Zwolnienie z długu może dotyczyć całości lub części wierzytelności, może też obejmować świadczenia uboczne, jak kary umowne, odsetki. Natomiast istnieją pewne wątpliwości co do tego, czy można zwolnić z długu przyszłego, czy tylko już istniejącego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 listopada 2003 r., sygn. akt IV CK 202/2002, opowiedział się za tym drugim stanowiskiem.

Istnienia długu/wierzytelności nie należy jednak mylić z wymagalnością roszczenia. Umowa o zwolnienie z długu może bowiem dotyczyć także długu jeszcze niewymagalnego w chwili jej zawierania. Nie ma zatem przeszkód, aby zwolnić z długu odbiorcę towaru, mimo iż termin zapłaty jest jeszcze odległy.


Jak złożyć oświadczenie?

Wierzyciel swoje oświadczenie o zwolnieniu z długu powinien złożyć wobec dłużnika, nie zaś jakiejkolwiek innej osoby. Do czasu przyjęcia tego oświadczenia przez dłużnika, oświadczenie wierzyciela jest tylko ofertą w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Nie ma takiej potrzeby, aby strony umowy o zwolnienie z długu swoje świadczenia złożyły równocześnie. Dłużnik może złożyć swoje oświadczenie także później.

Co istotne, oświadczenia woli wierzyciela i dłużnika składające się w sumie na umowę o zwolnienie z długu nie muszą nierzadko przybierać formy pisemnej (chyba że taką strony między sobą ustaliły) ani też zawierać jakiejś określonej treści. Wystarczy, by z oświadczeń tych wynikała świadomość przysługiwania wierzytelności i wola rezygnacji z niej. Oświadczenie każdej ze stron może być złożone również w sposób dorozumiany. Do zwolnienia z długu – w sposób dorozumiany – może dojść także w ten sposób, że wierzyciel wyda dłużnikowi pokwitowanie spełnienia świadczenia, zaś dłużnik takie pokwitowanie przyjmie. Może to być też zwrot lub zniszczenie dokumentu stwierdzającego zobowiązanie, np. umowy, jeżeli z okoliczności wynika, że towarzyszył temu zgodny zamiar stron odnośnie zwolnienia z długu.

Należy jednak pamiętać, że jeżeli umowa będąca źródłem zobowiązania została wcześniej zawarta w formie pisemnej, to zwolnienie z długu powinno być stwierdzone pismem (art. 77 K.c.).

Uznaje się również, że jeżeli zwolnienie z długu ma być odroczone w czasie, a jest nieodpłatne, to powinno przybierać formę aktu notarialnego jak w przypadku darowizny.


Zwolnienie dłużników solidarnych

Jeżeli zwolnienie z długu dotyczy tylko jednego z dłużników solidarnych (np. jednego ze wspólników spółki cywilnej), wówczas nie ma skutku względem pozostałych współdłużników. W takim wypadku pozostali dłużnicy solidarni (niezwolnieni z długu) w dalszym ciągu muszą się liczyć np. z obowiązkiem zapłaty za wykonaną usługę.

Poprawa sytuacji dłużnika solidarnego zwolnionego z długu jest jednak krótkotrwała. Jeśli w powyższym przykładzie jeden ze wspólników spółki cywilnej spłaci wierzyciela, to będzie mógł żądać (tytułem roszczenia regresowego) od swojego wspólnika zwolnionego z długu np. połowy sumy, na jaką opiewała spłacona wierzytelność.

Przykładowy wzór umowy zwolnienia z długu

Umowa zwolnienia z długu

Zawarta w dniu 26 marca 2014 r. w Warszawie pomiędzy:

Wojciechem Nowakiem, prowadzącym działalność gospodarczą: JAŚMIN Wojciech Nowak w Warszawie, przy ul. Wiśniowej 100, PESEL 67081100000, REGON 000098765, zwanym dalej Wykonawcą,

a

Bartoszem Kowalem, prowadzącym działalność gospodarczą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe BARTEX Bartosz Kowal w Lublinie, przy ul. Radomskiej 15d, PESEL 51010500000, REGON 000012345, zwanym dalej Zamawiającym.

§ 1

Strony oświadczają, iż z tytułu umowy o dzieło z dnia 15 stycznia 2014 r. Wykonawca posiada względem Zamawiającego wymagalne i nieprzedawnione roszczenie o zapłatę kwoty 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) należne Wykonawcy tytułem części pozostającego do zapłaty wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 marca 2014 r. do dnia zapłaty.

§ 2

Wykonawca zwalnia Zamawiającego z długu, o którym mowa w § 1, zarówno co do należności głównej, jak i w zakresie roszczenia odsetkowego, natomiast Zamawiający to zwolnienie przyjmuje i w zamian zwalnia Wykonawcę z długu z tytułu gwarancji jakości udzielonej na przedmiot wspomnianej w § 1 umowy o dzieło, a także zrzeka się wszelkich roszczeń i uprawnień z tytułu rękojmi za wady dzieła, na co Wykonawca wyraża zgodę.

§ 3

  1. Wszelkie zmiany niniejszej umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
  2. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej umowie mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
  3. Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
Wykonawca:
Wojciech Nowak
Zamawiający:
Bartosz Kowal

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

www.KodeksCywilny.pl - Zobowiązania:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumPodatnika.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Prawnik rodzinny omawia prawo rodzinne, prawo społeczne oraz spadki i darowizny
Charakterystyka i zawieranie umów cywilnych

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.