kodeks cywilny, kodeks postępowania cywilnego, prawo cywilne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 28 (1485) z dnia 5.04.2018

Rozliczenie zawartej a niespisanej umowy o dzieło

W 2017 r. doszło do przekształceń organizacyjnych w strukturze naszego przedsiębiorstwa. W marcu 2018 r. jeden z naszych kontrahentów poinformował nas, że nie otrzymał wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło wykonanej w maju 2017 r. Po wyjaśnieniu sprawy okazało się, że byli pracownicy nie przekazali do działu księgowości informacji, aby sporządzić umowę.


1) Czy w tej sytuacji teraz możemy zawrzeć pisemną umowę o dzieło na prace wykonane w maju 2017 r.?

Umowy cywilnoprawne, takie jak umowa o dzieło czy zlecenia, nie wymagają dla swej ważności szczególnej formy. Oznacza to, że to od woli stron zależy wybór formy, w jakiej zostanie zawarta umowa. Może być to np. forma pisemna, ustna, elektroniczna, dokumentowa, czy inna.

Jeżeli strony przed wykonaniem umowy, które miało miejsce w maju 2017 r., uzgodniły wszystkie niezbędne elementy umowy, w tym w szczególności jej przedmiot, zakres i wynagrodzenie lub zasady jego ustalenia, a następnie umowa została wykonana, nie ma podstaw prawnych do jej ponownego zawarcia w kwietniu 2018 r. Należy bowiem przyjąć, że umowa zawarta przez strony pierwotnie (tj. w maju 2017 r.) jest ważna, a jej postanowienia wiążą strony. Zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu cywilnego w razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane - w chwili przystąpienia przez drugą stronę do wykonania umowy. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strony nie są w stanie ustalić dokładnego momentu zawarcia umowy, jednak jak wynika z jego treści najpóźniejszym momentem zawarcia umowy jest chwila przystąpienia przez drugą stronę do jej wykonania.

Co ważne, umowa ta została już wykonana, zatem nie ma podstaw do jej rozwiązania czy wprowadzenia do niej zmian. Fakt, że przedsiębiorstwo nie posiada umowy w wersji pisemnej w żaden sposób nie wpływa bowiem na jej ważność czy wzajemne obowiązki stron. Czytelnik powinien zatem rozliczyć się z wykonawcą umowy na zasadach określonych w umowie. Na potrzeby uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej wykonanie umowy o dzieło i żądanie wypłaty wynagrodzenia wykonawca może wystawić Czytelnikowi np. rachunek do umowy o dzieło lub pismo potwierdzające wykonanie dzieła zgodnie z umową i wskazujące dane do rozliczenia transakcji.


2) W jaki sposób taka umowa powinna zostać rozliczona w podatku dochodowym po stronie usługodawcy?

Odpowiedź na pytanie w tym zakresie jest uzależniona od tego, czy wykonawca jest przedsiębiorcą oraz czy wykonał usługę w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, czy też była ona wykonana poza tą działalnością.

Nie ma przeszkód, aby osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą osiągała poza nią przychody z umów cywilnoprawnych, w tym z umowy o dzieło. Dla kwalifikacji do odpowiedniego źródła przychodów nie jest przy tym istotne to, że przedmiot usługi wykonywanej przez nią na podstawie umowy o dzieło jest tożsamy z zakresem prowadzonej działalność. Należy ją przeprowadzić w oparciu o art. 10 ustawy o pdof. Przepis ten jako odrębne źródła przychodów wymienia działalność wykonywaną osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdof) oraz pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy).


Wzory umowy zlecenia i o dzieło dostępne są w serwisie www.druki.gofin.pl, w dziale Umowy.


Działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa, w tym m.in. usługowa, prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły (art. 5a pkt 6 ustawy o pdof). Jednak nie stanowią jej czynności spełniające łącznie warunki wymienione w art. 5b ust. 1 ustawy o pdof, czyli gdy:

  • odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
     
  • są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
     
  • wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Przychodami z działalności wykonywanej osobiście są natomiast przychody uzyskane m.in. z realizacji przez osoby fizyczne umów o dzieło od podmiotów wskazanych w art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o pdof, czyli zawartych z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną i jej jednostką organizacyjną oraz jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Są to zatem przychody uzyskane z tytułu osobistej realizacji umów o dzieło przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej oraz zawieranych poza działalnością przez przedsiębiorców.

Wobec powyższego, jeżeli usługa, o której mowa w pytaniu, wykonana została przez przedsiębiorcę w ramach działalności gospodarczej, wówczas wykonawca dzieła z uzyskanego z niej przychodu powinien był się rozliczyć samodzielnie w oparciu o art. 14 ust. 1c ustawy o pdof. Z przepisu tego wynika, że za datę powstania przychodu, z wyjątkami nieistotnymi w analizowanej sprawie, uważa się dzień wykonania usługi albo częściowego jej wykonania, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności. Moment jego powstania wyznacza zdarzenie, które miało miejsce najwcześniej - czyli w omawianym przypadku powstałby on w maju 2017 r.

Natomiast jeśli wykonawcą umowy była osoba nieprowadząca działalności gospodarczej lub przedsiębiorca, który zawarł ją poza działalnością gospodarczą, wówczas moment powstania przychodu jako wskazanego w art. 13 pkt 8 lit a) ustawy o pdof, wyznacza się w oparciu o uregulowania zawarte w art. 11 ustawy o pdof. Wynika z niego, że przychodami, z zastrzeżeniami niemającymi zastosowania w takim przypadku, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym m.in. pieniądze i wartości pieniężne. W związku z tym przychód ten powstaje w momencie postawienia do dyspozycji lub zapłaty należności za wykonaną w ramach umowy o dzieło usługę. Podmiot zamawiający dzieło jako płatnik pdof powinien od takiego przychodu obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek na zasadach określonych w art. 41 ustawy o pdof.

"Jeżeli zakład pracy powierza swojemu pracownikowi stanowisko, z którym wiąże się prowadzenie rokowań i składanie ofert, których wymiana może doprowadzić do zawarcia umowy, to należy uznać, że jest on upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu tego zakładu, w sprawach objętych jego zakresem czynności".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2003 r., sygn. akt IV CK 286/02

www.KodeksCywilny.pl - Umowy cywilnoprawne:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.UmowyCywilnoprawne.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

grudzień 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Prawnik rodzinny omawia prawo rodzinne, prawo społeczne oraz spadki i darowizny
Charakterystyka i zawieranie umów cywilnych
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.